Silezaur

Silesaurus opolensis (Dzik, 2003)

Najbardziej znany gad z Krasiejowa. Ten niewielki pra-dinozaur prawdopodobnie był przodkiem później żyjących kilkunastometrowych roślinożernych dinozaurów kaczodziobych i iguanodonów. Jednak w porównaniu ze swoimi potomkami nie osiągał dużych rozmiarów - jego wysokość nie przekraczała 70-90 cm. Silezaury stąpały na końcach trzech palców kończyny tylnej. Przypominają pod tym względem zaawansowane dinozaury drapieżne. Budowa czaszki z charakterystycznym rogowym dziobem na żuchwie wskazuje natomiast na roślinożerność. Wąska miednica umożliwiała pionowe ustawienie kończyn co umożliwiało silezaurowi bieganie na dwóch nogach. W spoczynku wspierał się jednak delikatnymi, wydłużonymi kończynami przednimi. W triasowym świecie był ofiara wielu czyhających na niego drapieżników. Silesaurus to całkiem nowy rodzaj gada naczelnego, wyraźnie starszy od najlepiej dotąd poznanych dinozaurów i przez to odosobniony. Jego nazwa podkreśla jego pochodzenie i oznacza „śląski jaszczur z Opola”. Największe nagromadzenie kości Silezaurus opolensis znaleziono w Krasiejowie w 2000 roku na górnym poziomie kościonośnym, gdzie odkryto szczątki całego stada zwierząt tego gatunku. W 2002 roku kości Silesaurus wydobyte zostały z głównego poziomu gdzie współwystępowały z wodnymi zwierzętami. Wynika z tego, że gatunek ten trwał na brzegach środkowoeuropejskiego, triasowego jeziora przez cały czas osadzania się formacji skalanej Krasiejowa. Bogaty materiał kostny pradinozaura Silesaurus z Krasiejowa pozwolił na wykonanie pełnej rekonstrukcji szkieletu.

 

Dzik, J. 2003. A beaked herbivorous archosaur with dinosaur affinities from the early Late Triassic of Poland. Journal of Vertebrate Paleontology 23(3): 556-574.