
Cyklotozaur
Cyclotosaurus intermedius (Sulej i Majer, 2005)
Cyklotozaury należą do dużej grupy płazów triasowych – kapitozaurów. Nazwa tej grupy pochodzi od bardzo dużego w stosunku do długości ciała łba. Cyklotozaury natomiast charakteryzuje owalne w kształcie, całkowicie zamknięte wcięcie uszne, co właśnie dało początek nazwie gatunkowej.
Płaz ten może być uważany za jednego z większych drapieżników wśród zwierząt znalezionych w Krasiejowie. Długość czaszki największego osobnika znalezionego w Krasiejowie oszacowano na 57 cm, a całe zwierzę osiągało około 3 metrów.
Kapitozaury były stosunkowo prymitywnymi labiryntodontami, których kręgi podlegały tylko częściowej mineralizacji i w stanie kopalnym znajduje się zwykle jedynie klinowate w profilu, półokrągłe elementy trzonów. Wyraźnie ewoluującą częścią ich czaszki było wycięcie uszne stopniowo przekształcające się w owalny otwór. Trybem życia kapitozaury zbliżone były najprawdopodobniej do dzisiejszych aligatorów - podobnie jak one zamieszkiwały brzegi zbiorników wodnych. O lądowym trybie życia świadczy przede wszystkim szczątkowy charakter układów linii bocznej na czaszce. Najwidoczniej informacje o ruchu wody opływającej ciało nie były już im przydatne. Lekko wyniesione oczy u szczytu czaszki zapewniały duże pole widzenia. Gatunek opisany z Krasiejowa jest zupełnie nowy dla nauki, stanowi ogniwo pośrednie łączące dwa znane już z Niemiec gatunki, stad nazwa intermedius co oznacza właśnie pośredni.
Sulej, T., and Majer, D. 2005. The temnospondyl amphibian Cyclotosaurus from the Upper Triassic of Poland. Palaeontology 48(1): 157-170.