Aetozaur


Stagonolepis sp. (Dzik i in., 2001)


Należy do aetozaurów, pierwotnie roślinożernych i stosunkowo niewielkich, ponad metrowej długości gadów naczelnych. Charakterystyczny dla nich jest rozbudowany pancerz z płyt kostnych wokół ciała i wydłużone z przodu szczęki, tworzące niewielki ryj. Tępe zęby były odmiennych rozmiarów na kościach szczękowej i przedszczękowej, co sugeruje przystosowanie do roślinnego pokarmu. Mimo swojej roślinożerności aetozaur był stosunkowo bezpieczny w triasowym środowisku. Jego rozbudowany i twardy pancerz kostny chronił go przed atakami większości drapieżników. Jak pokazują badania dla dorosłych osobników zagrożenie mógł stanowić tylko teratozaur. Pochodzenie aetozaurów pozostaje nieznane, ale możliwe, że miały w środkowym triasie wspólnego przodka z fitozaurami. Bezzębny przód żuchwy, prawdopodobnie pokryty rogowym dziobem, w połączeniu z rozszerzonym ryjkiem górnej szczęki sugerują przystosowanie do życia na lądzie. Pokarm aetozaurów musiał być raczej miękki, bowiem ich zęby nie wykazują śladów ścierania. Mogły to być liście lub kłącza roślin. Największy ze znalezionych osobników miał całkowitą długość ciała około 3,5 m.

 

Okaz z Krasiejowa przypomina najstarszego znanego aetozaura Stagonolepis robertsoni znanego ze Szkocji, jednak pewne różnice w budowie czaszki wskazują na to, ze jest to prawdopodobnie całkiem nowy gatunek.

 

Dzik, J., Sulej, T., Kaim, A., and Niedźwiecki, R. 2000. Późnotriasowe cmentarzysko kręgowców lądowych w Krasiejowie na Śląsku Opolskim. Przegląd Geologiczny 48: 226-235.
 
Polish (Poland)Čeština (Česká republika)